Oświadczenie Zarządu Polskiej Rady Biznesu w sprawie nadużywania instytucji aresztu tymczasowego

Polska Rada Biznesu z niepokojem obserwuje praktykę nadużywania instytucji aresztu tymczasowego, której jaskrawym przykładem było niedawne pozbawienie wolności Piotra Osieckiego, byłego prezesa zarządu TFI Altus S.A., który jest członkiem naszej organizacji.

Piotr Osiecki od samego początku deklarował chęć współpracy w śledztwie dotyczącym tzw. afery GetBack, osobiście dostarczył całą dokumentację dotyczącą badanej transakcji dokonanej pomiędzy TFI Altus i GetBack, jak również wielokrotnie prosił o możliwość złożenia wyjaśnień w prokuraturze, co nie zostało mu umożliwione. Pomimo to zastosowano najbardziej dotkliwy środek zapobiegawczy.

Ze smutkiem zauważamy, że sprawa Piotra Osieckiego nie jest przypadkiem odosobnionym i wpisuje się w powszechne zjawisko bezpodstawnego aresztowania osób, które w żaden sposób nie uchylają się od współpracy z organami sprawiedliwości w czasie toczącego się śledztwa i nie stanowią zagrożenia dla toczącego się postępowania.

Areszt, który powinien być ostatecznością, staje się w Polsce narzędziem stosowanym bez potrzeby i umiaru, a przede wszystkim bez wzięcia pod uwagę skutków osobistych, społecznych i gospodarczych, jakie wywołuje.  Bez orzeczenia o winie, dotkliwie ukarany został nie tylko sam Piotr Osiecki i jego rodzina, ale również inwestorzy Altus TFI, zarządzanych funduszy, jak również spółek portfelowych. Firma i jej otoczenie rynkowe zanotowały drastyczną utratę wartości, której skala jest wielokrotnie większa niż wartość transakcji, wokół której buduje się zarzuty wobec Piotra Osieckiego.

Polska od lat przegrywa przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości oraz Europejskim Trybunałem Praw Człowieka sprawy dotyczące nieuzasadnionych i przedłużających się aresztów tymczasowych. W latach 2007–2014 średnia długość aresztu zaczęła spadać. Niestety, od 2015 roku widać odwrócenie trendu: w latach 2015–2017 liczba wniosków o areszt tymczasowy wzrosła o ponad 40%, wydłuża się także średni czas trwania aresztu tymczasowego – w sądach okręgowych to obecnie nawet 14,4 miesiąca. Oznacza to, że przez wiele miesięcy za kratami siedzą osoby, które pozbawiono fundamentalnego prawa domniemania niewinności.

Apelujemy o powstrzymanie instrumentalnego stosowania prawa i powściągliwość w ferowaniu przedwczesnych „wyroków”, które są osobistą tragedią dla dotkniętych osób i mają dewastujący wpływ na ich bliskich i otoczenie. Stanowczo domagamy się, aby prokuratura działała efektywnie i dokonywała wszelkich czynności procesowych w ciągu godzin i dni, a nie miesięcy. Żądamy od sądów, aby stały na straży wolności obywateli, która jest wartością dużo większą niż tzw. interes postępowania karnego.