NIE MOŻNA ZARABIAĆ NA OSZUSTWIE I UCHYLAĆ SIĘ OD ODPOWIEDZIALNOŚCI | Stanowisko PRB

Bezpieczeństwo obrotu gospodarczego i zaufanie do rynku cyfrowego należą do fundamentów, na których opiera się nowoczesna gospodarka. Fundamenty te są dziś systematycznie podważane przez zjawisko, które przybrało skalę zorganizowanego procederu: masową emisję płatnych reklam wykorzystujących bez ich zgody wizerunki przedsiębiorców i osób publicznych do promowania fałszywych inwestycji i oszustw.

Pozew Rafała Brzoski przeciwko Meta wykracza poza indywidualny spór. Dotyka zasady o znaczeniu ustrojowym dla całego rynku: czy globalna platforma może czerpać przychody z płatnych reklam podszywających się pod znane nazwiska, a zarazem zasłaniać się rolą biernego pośrednika i uchylać od odpowiedzialności.

Nie jest to kwestia możliwości technicznych. Sama Meta od 2024 roku wdraża – a od 2025 roku również na terenie Unii Europejskiej – technologię rozpoznawania twarzy służącą wykrywaniu reklam podszywających się pod znane osoby. Mimo to oszukańcze reklamy z wizerunkami polskich przedsiębiorców wciąż są emitowane. Dowodzi to, że narzędzia do przeciwdziałania temu procederowi istnieją i są platformie znane, lecz stosowane niekonsekwentnie – a skali tego zjawiska nie usprawiedliwia wielkość ani złożoność działalności koncernu.

Platforma, która pobiera opłatę za emisję reklamy i samodzielnie decyduje o jej kierowaniu do wybranych odbiorców, jest aktywnym uczestnikiem tego procesu i powinna ponosić za niego odpowiedzialność. Potwierdzają to polskie sądy. Egzekwowaniu tych rozstrzygnięć stoi jednak na przeszkodzie brak krajowej ustawy wykonawczej do DSA – aktu, który wyznaczy koordynatora do spraw usług cyfrowych i wyposaży go w realne uprawnienia kontrolne oraz sankcyjne.

Polska Rada Biznesu oczekuje od Parlamentu, Prezydenta RP i Rządu zdecydowanego działania, w tym uchwalonej i podpisanej ustawy wykonawczej do DSA, która wyposaży organy państwa w narzędzia nadzoru nad platformami.  Oczekujemy prostych procedur pozwalających szybko usuwać oszukańcze reklamy i skutecznie dochodzić roszczeń od platform emitujących je mimo zgłoszeń.

Nie do przyjęcia jest porządek, w którym najwięksi uczestnicy rynku cyfrowego korzystają z jego swobód, lecz nie ponoszą odpowiedzialności współmiernej do swojej pozycji. Odpowiedzialność ta nie jest zagrożeniem dla innowacji – jest warunkiem zaufania, bez którego rynek cyfrowy nie może się rozwijać. Oczekujemy, że państwo zapewni jej rzeczywiste egzekwowanie.