Oświadczenie Zarządu PRB w sprawie planowanych zmian w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych

Polska Rada Biznesu protestuje przeciwko przygotowanemu przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektowi zmian w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych. W naszej ocenie nowe przepisy pozwalają na nieuzasadnioną i zbyt daleko idącą ingerencję funkcjonariuszy państwowych w działalność przedsiębiorstw, a tym samym naruszają fundamenty polskiego życia gospodarczego.

W myśl nowych przepisów organy administracji będą mogły wprowadzić szereg dotkliwych sankcji wobec przedsiębiorstwa już na etapie postępowania przygotowawczego. O ile dotychczas odpowiedzialność karna spoczywała na przedsiębiorstwie jedynie w sytuacji orzeczenia prawomocnego wyroku sądu, o tyle obecnie do nałożenia grzywny w wysokości nawet 30 mln złotych, wprowadzenia zarządu przymusowego czy wręcz rozwiązania firmy ma wystarczyć jedynie zatwierdzenie przez sąd decyzji prokuratora. Co więcej, w świetle proponowanych zmian podmiotowi zbiorowemu grozi odpowiedzialność karna również za działania jego pracowników oraz wszelkich powiązanych z nim osób trzecich, w tym podwykonawców. Obawiamy się, że wprowadzenie tak szerokich uprawnień organów ścigania i tak dotkliwych sankcji nie tylko doprowadzi do paraliżu wielu przedsiębiorstw, ale w istocie otworzy możliwość ich ustawowego wywłaszczenia.

Szczególne kontrowersje budzi propozycja, zgodnie z którą członkowie rad nadzorczych przedsiębiorstw będą mogli zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej również w sytuacjach nieumyślnego działania w sposób niezgodny z prawem, a nawet nieumyślnego stworzenia okoliczności pozwalających na popełnienie czynu zabronionego. Zamiast porządkować sytuację prawną spółek przez wprowadzenie jasno określonych ram funkcjonowania ich organów kierowniczych, tego rodzaju przepis zwiększy jedynie niepewność interpretacyjną, uniemożliwiając rzetelne wykonywanie swoich obowiązków przez podmioty, których dotyczy.

Należy podkreślić, że kontrowersyjne zapisy przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zostały włączone do projektu w ostatniej chwili. Odbyło się to z całkowitym pominięciem konsultacji społecznych i naruszeniem dobrych zasad współpracy między państwem a organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców. Taki sposób stanowienia prawa negatywnie wpływa na stabilność polskiej gospodarki oraz na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw.